මේ වනවිට කොවිඩ්-19 ආසාදිතයන් 72,729ක් වාර්තා වන ලෝකයේ දියුණු ආර්ථිකයක් හිමි දකුණු කොරියාවේ ප්‍රජා ප්‍රතිශක්තිකරණ බලාපොරොත්තුව එලැඹෙන නොවැම්බර් මාසයවත් වේවි යැයි එරට ජනාදිපති මූන් ජේ-ඉන් පවසයි.

’’අවම වශයෙන් ඉහළ ආදායම් ලබන රටවල් 49ක් එන්නත් මාත්‍රාව ඒ රටවල මිලියන 39කට වඩා මේ වනවිට ලබා දී තිබෙනවා. අඩු ආදායම්ලාභී රටක තවමත් ලබාදී ඇත්තේ මාත්‍රාවන් 25ක් පමණයි. මිලියන 25ක් නොවෙයි, 25,000කුත් නොවෙයි. නිකම්ම 25ක් පමණයි’’ WHO ප්‍රධානියා පවසයි.

වසංගතය ආරම්භයේ සිට ලක්ෂ 4කට ආසන්න ඇමෙරිකානුවන් පිරිසක් මියයන තුරු තම දේශපාලන බලය රැකගැනීම වෙනුවෙන් පොරබදමින් සිටි ට්‍රම්ප්, ධුරයේ අවසාන දිනයේදීද ඇමෙරිකානුවන් අගාධයෙන් අගාධයට යන නියෝග නිකුත් කරමින් සිටී.

’’මානව සුරක්‍ෂිතතාවයේ ආරක්ෂිත දැලක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීම සඳහා වූ අපගේ සාමූහික හැකියාවෙන් අප අසමත් වී තිබෙනවා’’ යැයි වසංගත සූදානම සහ ප්‍රතිචාර සඳහා වූ ස්වාධීන කමිටුව ලියයි.

නේචර් සඟරාවේ ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද මෙම අධ්‍යයනයෙන් ඇඟවෙන්නේ මිනිසුන් විවිධ කෝණවලින් වෛරසයට පහර දෙන ප්‍රතිදේහ නිපදවන බවයි. වෛරසයේ නව ප්‍රභේදයන් බිහිවීම ගැන කනස්සල්ලට පත්වන අයට මෙය හොඳ ආරංචියක් වේ.

’’වර්තමානයේ අපගේ වසංගත රෝග තත්ත්වය වේගවත් හා අසමානයි. එය ප්‍රභේදයන්ගෙන් වඩාත් සංකීර්ණ වී තිබෙනවා’’ ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ සෞඛ්‍ය හදිසි අවස්ථා වැඩසටහනේ විධායක අධ්‍යක්ෂ වෛද්‍ය මයික් රයන් පවසයි.

ගෝලීය වශයෙන් නව කොරෝනා වෛරසය ආසාදිතයන් සංඛ්‍යාව 95,475,000ක් ඉක්මවා පැමිණ ඇති පසුබිමක, ලොවපුරා එන්නත් බෙදාගන්නා ලෙස ධනවත් රටවලට ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ඉල්ලීම් කරයි.

තම මතභේදාත්මක සගයන්ට, පවුලේ සාමාජිකයන්ට හෝ තමාට සමාව දීමට ට්‍රම්ප් අවසාන මොහොතේ තීරණය නොකළහොත්, මෙම ඉදිරිපත් කෙරෙන කණ්ඩායම ජනාධිපති සමාව වෙනුවෙන් වූ අවසාන කණ්ඩායම වනු ඇතැයි දැන් නිලධාරීන් අපේක්ෂා කරයි.

නවදිල්ලියේ ගුරු සංගම් දෙකකට අනුව 2020 දී අවම වශයෙන් ගුරුවරුන් 28,000ක් කොවිඩ්-19 භූමිකාවන් සඳහා යොදවා තිබුණි. වසංගතයෙන් කොවිඩ්-19 ආසාදිතව ගුරුවරුන් 35 දෙනෙකු මියගොස් ඇති අතර, තවත් සිය ගණනක් රෝගාතුර වූ බව ඔවුහු පැවසූහ.

කාම්බෝජයේ අග්‍රාමාත්‍ය හුන් සෙන් පසුගිය සිකුරාදා රාත්‍රියේ නිවේදනය කළේ සීනොෆාම් එන්නත් මාත්‍රා මිලියනයක පරිත්‍යාගයක් කාම්බෝජය වෙත ලැබී ඇති බවය.

නව ජනාධිපතිවරයා ලෙස ජෝ බයිඩන්ගේ දිවුරුම්දීම සමග මෙම ප්‍රහාරයන් පිළිබඳ බොහෝ අනතුරු ඇඟවීම් FBI බුද්ධි අංශ විසින් සිදුකර ඇති අතර, පසුගියදා කැපිටල් ගොඩනැගිල්ලේ සිදුවූ ප්‍රහාරය එවැනි ප්‍රහාර මාලාවක ආරම්භය විය හැකි බවටද අදහසක් තිබේ.

’’පසුගිය මාස පහ තුළ හොඳම දිනය මෙයයි’’ නවාල්නි අත්අඩංගුවට ගැනීමට මොහොතකට පෙර ගුවන්තොටුපලේ මාධ්‍යවේදීන්ට පැවසීය. ’’හැමෝම මගෙන් අහනවා මම බයද කියලා. මම බය නැහැ.’’

චීන ඖෂධ නිෂ්පාදක සීනොවැක් බයෝටෙක් විසින් සංවර්ධනය කරන ලද කොරොනාවැක් සහ බ්‍රිතාන්‍යයේ ඔක්ස්ෆර්ඩ් ඇස්ට්‍රාසෙනෙකා එන්නත් හදිසි භාවිතය සඳහා බ්‍රසීලයේ ජාතික සෞඛ්‍ය නිරීක්ෂණ ඒජන්සිය විසින් අනුමත කර තිබේ.

ඉන්දුනීසියාවේ සුලවේසි දූපතේ පසුගිය සිකුරාදා ඇති වූ රික්ටර් පරිමාණ 6.2ක භූමිකම්පාවෙන් පසුව මුදාගැනීමේ කණ්ඩායම් තවදුරටත් විපතට පත්වූවන් සහ මළ සිරුරු සෙවීමේ කටයුතු සිදුකරමින් සිටින බව වාර්තා වෙයි.

ගෝලීය වශයෙන් නව කොරෝනා වෛරසය ආසාදිත මරණ සංඛ්‍යාව 2,030,000ක් ආසන්නයට පැමිණ ඇති පසුබිමක, ලොවපුරා එන්නත් බෙදාගන්නා ලෙස ධනවත් රටවලට ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ඉල්ලීම් කරයි.

බෙල්ග්‍රේඩ් හි නිකොලා ටෙස්ලා ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපලේදී සර්බියානු ජනාධිපති ඇලෙක්සැන්ඩර් වුසික්, ප්‍රාදේශීය නිලධාරීන් සහ සර්බියාවේ චීන තානාපති චෙන් බෝ යන පිරිස මෙම තොගය ලබා ගත්හ.

පසුගිය සතියේ වොෂිංටන් ඩීසී හි සිදුවූ මාරාන්තික කැපිටල් කෝලාහලවලින් පසුව ආරක්ෂාව වැඩි කිරීම සඳහා විශේෂ වැඩපිළිවෙල රැසක් සහ ජාතික ආරක්ෂක භටයන් දහස් ගණනක් වොෂින්ටනයට ගෙන්වා ඇත්තේ එලැඹෙන බදාදා නව ජනාධිපතිවරයාගේ දිවුරුම්දීම සිදුවන නිසාය.

පිලිපීනයේ හදිසි අවශ්‍යතාවය සැලකිල්ලට ගනිමින් පළමු කොවිඩ්-19 එන්නත් තොගය පිලිපීනයට නොමිලේ ලබාදීමට චීනය තීරණය කර ඇති බව චීන රාජ්‍ය මන්ත්‍රී සහ විදේශ ඇමති වැන්ග් යී පිලිපීන ජනාධිපති රොඩ්රිගෝ ඩුටර්ටේ වෙත පවසයි.

තවමත් සම්පූර්ණ ධාවන තත්ත්වයේ පවතින කළු වර්ණයෙන් යුතු මෙම රථය සඳහා ලබාදී ඇති වර්තමාන ලංසුව ඇ.ඩොලර් 500,000 කට ආසන්න වෙයි.

කිලෝ මීටර් 20ක ගැඹුරකින් යුතු භූ කම්පනයේ අපිකේන්ද්‍රය, උතුරු අක්ෂාංශ අංශක 22.44 ක් සහ නැගෙනහිර දේශාංශ අංශක 121.44 ක් ලෙස පිහිටා ඇති බව චීන භූමිකම්පා ජාල මධ්‍යස්ථානය පවසයි.

රට පුරා සැසි 3,351ක් සඳහා පුහුණු එන්නත්කරුවන් 16,755ක් ඊයේ දිනයේ ආරම්භ වූ එන්නත්කරණ වැඩසටහනට සහභාගී වූ බව ඉන්දියාවේ සෞඛ්‍ය හා පවුල් සුභසාධන අමාත්‍යාංශය පවසයි.

චීනයේ සීනොවැක් බයෝටෙක් ලිමිටඩ් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද කොරෝනාවැක් එන්නත් මාත්‍රා අසර්බයිජානය විසින් මිලදී ගෙන ඇති අතර, එහි පළමු වැනි එන්නත් කාණ්ඩය පසුගිය ජනවාරි 14දා එරටට පැමිණි බව වාර්තා වේ.

ගෝලීය වශයෙන් නව කොරෝනා වෛරසය ආසාදිත මරණ සංඛ්‍යාව 2,020,000ක් ආසන්නයට පැමිණ ඇති පසුබිමක, ලොවපුරා එන්නත් බෙදාගන්නා ලෙස ධනවත් රටවලට ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ඉල්ලීම් කරයි.

ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ධවල මන්දිරයේ වූ ලිපිලේඛන ඇතුළු බොහෝ දේ පෙට්ටිවලට අසුරා ඉන් ඉවත් කරමින් සිටින බව විදෙස් වාර්තා පවසයි.

’’ලෝකයේ ප්‍රමුඛ ආර්ථිකයන්ට විශේෂ වගකීමක් තිබෙනවා. එහෙත් අද අපි එන්නත් රික්තයක් දකිනවා. එන්නත් ඉක්මනින් ඉහළ ආදායම් ලබන රටවලට ළඟා වෙමින් පවතිනවා. ලෝකයේ දුප්පත්ම අයට කිසිවක් නැනැ’’ එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම් ඇන්ටෝනියෝ ගුටරෙස් වීඩියෝ පණිවුඩයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේය.

වසංගතයේ මූලාරම්භය පිළිබඳව ලොවපුරා සිදුකරන පර්යේෂණ මාලාවේ කොටසක් ලෙස ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ විශේෂඥ කණ්ඩායම සිංගප්පූරුවේ සිට ගුවනින් චීනයේ වූහාන් වෙත පැමිණි අතර, නිරෝධායන නීතිරීති යටතේ ඔවුන් නිරෝධායන ක්‍රමවේදයන්ද අනුගමනය කරයි.

උස් ගොඩනැගිලි හා නාගරික ජනාවාස පිළිබඳ කවුන්සිලය විසින් මේ සතියේ නිකුත් කරන ලද දත්තවලට අනුව, 2020 දී ගෝලීයව ඉදිකරන ලද නව අහස සිඹින උස් ගොඩනැගිලි සංඛ්‍යාව 20%කින් පහත වැටී තිබේ.

භූ කම්පනයේ අපිකේන්ද්‍රයට උතුරින් පිහිටි මාමුජු නගරයේ පුද්ගලයින් 34 දෙනෙක් මිය ගිය අතර තවත් 8 දෙනෙක් මැජීන්හිදී ජීවිතක්ෂයට පත්වෙමින් මරණ සංඛ්‍යාව තවත් ඉහළ ගොස් ඇත.

ගෝලීය වශයෙන් නව කොරෝනා වෛරසය ආසාදිත මරණ සංඛ්‍යාව 2,004,000ක් පසුකර ඇති පසුබිමක, ලොව දියුණු රටවල් දැනටමත් සිය එන්නත්කරණ වැඩසටහන් අරඹමින් වෛරසය පරාජය කිරීමට සැරසෙයි.