ලෝක බැංකු සමූහයෙන් වාර්තාගත පෞද්ගලික ප්රාග්ධන මෙහෙයුමක්
ලෝක බැංකු සමූහය (World Bank Group) සිය ඉතිහාසයේ කිසිදු වසරක නොවූ විරූ අයුරින්, 2026 මූල්ය වර්ෂය තුළ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් සඳහා මෙතෙක් වාර්තා වූ වැඩිම පෞද්ගලික ප්රාග්ධනයක් මෙහෙයවා ඇති බව නිවේදනය කරයි.
කොටස්කරුවන් සහ සේවාදායකයන් විසින් වසර ගණනාවක් පුරා ඉල්ලා සිටි පරිදි, ආයතනයේම අරමුදල් සහ විශේෂඥ දැනුමට සමගාමීව වැඩි පෞද්ගලික ප්රාග්ධනයක් සංවර්ධන ආර්ථිකයන් තුළට යෙදවීමේ අරමුණ මෙමඟින් සාර්ථකව සපුරා තිබේ.
පසුගිය වසර හතර තුළ ලෝක බැංකු සමූහය විසින් මෙහෙයවන ලද පෞද්ගලික ප්රාග්ධනය තුන් ගුණයකටත් වඩා වැඩි වී ඇති අතර, එය 2022 මූල්ය වර්ෂයේදී ඩොලර් බිලියන 35ක් වූ අතර, 2026 මූල්ය වර්ෂය වනවිට ඩොලර් බිලියන 112 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. බැංකු සමූහයේ ස්වකීය මූල්යකරණය සමඟ ඒකාබද්ධ වූ විට, සංවර්ධන ආර්ථිකයන් තුළ මුළු මූල්යකරණය සහ ප්රාග්ධන මෙහෙයුම 2026 මූල්ය වර්ෂයේදී ඩොලර් බිලියන 200 ඉක්මවා ගොස් තිබේ.
ප්රාග්ධන මෙහෙයුමේ පුළුල් ව්යාප්තිය මෙම වර්ධනය පුළුල් පදනමක් මත සිදුව ඇත:
- පහළ-මධ්යම ආදායම් ලබන රටවල්: 2022 මූල්ය වර්ෂයේදී ඩොලර් බිලියන 14 ක් වූ ප්රාග්ධන මෙහෙයුම, 2026 වන විට ඩොලර් බිලියන 37 දක්වා ආසන්න වශයෙන් තුන් ගුණයකින් වැඩි විය.
- ඉහළ-මධ්යම ආදායම් ලබන රටවල්: එය ඩොලර් බිලියන 12 සිට ඩොලර් බිලියන 50 දක්වා හතර ගුණයකටත් වඩා වැඩි විය.
- අඩු ආදායම් ලබන රටවල්: පෞද්ගලික ප්රාග්ධනය සඳහා වඩාත්ම අභියෝගාත්මක පසුබිමක් පවතින මෙම රටවල ද එය ඩොලර් බිලියන 3 ක පමණ මට්ටමක පවත්වා ගෙන යන ලදී.
- අප්රිකානු කලාපය: අප්රිකාව තුළ මෙම ප්රමාණය ඩොලර් බිලියන 9 සිට ඩොලර් බිලියන 22 දක්වා ආසන්න වශයෙන් සියයට 150 කින් වර්ධනය විය.
වෙනස් වූ ක්රමවේද සහ ප්රතිපත්ති
මෙම ප්රතිඵල පසුගිය වසර තුන තුළ ලෝක බැංකු සමූහය තුළ සිදු වූ ප්රතිසංස්කරණවල ප්රතිඵලයකි. පෞද්ගලික අංශය සමඟ වඩාත් කාර්යක්ෂමව කටයුතු කිරීම සඳහා ආයතනය වේගවත් හා සරල වී ඇති අතර, එහි මහජන සහ පෞද්ගලික අංශ එකිනෙකට සමීප කරවමින් ආයෝජකයින්ට ඇති මෙවලම් පුළුල් කර ඇත. එක් එක් රටවල අවශ්යතා සහ සංවර්ධන ප්රමුඛතා මත පදනම්ව ඒකාබද්ධ උපාය මාර්ග සකස් කරමින්, රාජ්ය හා පෞද්ගලික අංශයේ වැඩසටහන් සම්බන්ධීකරණය සඳහා තනි සම්බන්ධතා ලක්ෂ්යයක් (Single point of contact) යටතේ ලෝක බැංකු සමූහය එක් කරනු ලැබීය.
පෞද්ගලික අංශ ආයෝජන ලැබ් (Private Sector Investment Lab) මෙම ප්රයත්නයට මහත් රුකුලක් වූ අතර, සංවර්ධන ආර්ථිකයන්හි ආයෝජනවලට බාධා කරන ප්රායෝගික බාධක හඳුනාගෙන ඒවාට පිළියම් යෙදීමට වැඩසටහනක් සකස් කළේය. ව්යාපාරික හා නියාමන පරිසරය වැඩිදියුණු කිරීම, ඇපකර සහ දේශීය මුදල් මූල්යකරණය පුළුල් කිරීම, විදේශ විනිමය අභියෝගවලට මුහුණ දීම, කොටස් මෙවලම් වැඩි කිරීම සහ ආයතනික ආයෝජකයින්ට පුළුල් පරිමාණයෙන් සහභාගී වීමට නව ක්රම සංවර්ධනය කිරීම ආදී ක්ෂේත්ර රැසක් ඔස්සේ මෙම න්යාය පත්රය ක්රියාවට නංවා ඇත.
බැංකු සමූහය ඩොලර් බිලියන 25 කට අධික ඇපකර (Guarantees) නිකුත් කර ඇති අතර, එය 2030 වන විට වාර්ෂිකව ඩොලර් බිලියන 20 ක් නිකුත් කිරීමේ ඉලක්කය වසර හතරකට පෙරම ඉක්මවා යාමකි. 2024 දී ආරම්භ කරන ලද ලෝක බැංකු සමූහ ඇපකර වේදිකාව (World Bank Group Guarantee Platform) හරහා සේවාදායකයින්ට සහ ආයෝජකයින්ට ආයතනය පුරා ඇති ඇපකර නිෂ්පාදන සඳහා තනි, සරල ප්රවේශයක් ලබා දී ඇත.
"මීට වසර තුනකට පෙර අපගේ කොටස්කරුවන් සහ සේවාදායකයන් පැහැදිලි ඉල්ලීමක් කළා: වැඩි පෞද්ගලික ප්රාග්ධනයක් මෙහෙයවීමට සහ පෞද්ගලික අංශයේ වඩා හොඳ හවුල්කරුවෙකු වීමට ලෝක බැංකු සමූහයේ මූල්යකරණය සහ දැනුම භාවිත කරන්න. අපි ඒ සඳහා අපගේ වැඩ කරන ක්රමවේදය වේගවත්, සරල සහ එකම ලෝක බැංකු සමූහයක් ලෙස වෙනස් කළා," යනුවෙන් ලෝක බැංකු සමූහයේ සභාපති අජේ බංගා ප්රකාශ කළේය. "එහි ප්රතිඵලය වන්නේ මේ වසරේ මෙහෙයවන ලද ඩොලර් බිලියන 112 කි; එය අපි ඇරඹූ තැන මෙන් තුන් ගුණයකටත් වැඩියි. නමුත් මෙම සංඛ්යාව වැදගත් වන්නේ එම ප්රාග්ධනය අවස්ථා සහ රැකියා නිර්මාණය කළ හැකි තැනකට ගලා ගියහොත් පමණයි. බාධක ඉවත් කිරීම, ආයෝජකයින් පරාසය පුළුල් කිරීම සහ සංවර්ධන ආර්ථිකයන් වෙත වැඩි ප්රාග්ධනයක් ගලා යාම තවදුරටත් තල්ලු කිරීම අප ඉදිරියේ ඇති කාර්යයයි."
රැකියා උත්පාදනය කේන්ද්රීය ප්රමුඛතාවක් ලෙස
සංවර්ධන ආර්ථිකයන් තුළ ඉදිරි වසර 10 සිට 15 දක්වා කාලය තුළ තරුණ තරුණියන් බිලියන 1.2 ක් কর্মවයසට (Working age) පිවිසෙනු ඇතැයි අපේක්ෂිත අතර, නිර්මාණය වනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇත්තේ රැකියා මිලියන 420 ක් පමණි. මෙම ආර්ථිකයන්හි සියයට 90 ක්ම රැකියා නිර්මාණය කරනු ලබන්නේ පෞද්ගලික අංශය විසිනි. මේ හේතුවෙන් රැකියා උත්පාදනය ලෝක බැංකු සමූහයේ කේන්ද්රීය ප්රමුඛතාව බවට පත්ව ඇත.
ලෝක බැංකු සමූහයේ රැකියා උපාය මාර්ගය ප්රධාන ධාවක තුනක් මත පදනම් වේ:
- මානව හා භෞතික යටිතල පහසුකම් සඳහා ආයෝජනය කිරීම.
- ව්යාපාර සඳහා හිතකර නියාමන පරිසරයන් නිර්මාණය කිරීම.
- පෞද්ගලික අංශයට පරිමාණය වීමට උපකාර කිරීම.
මෙම මූලධර්ම හරහා ආයෝජන සහ රැකියා පුළුල් කළ හැකි රැකියා බහුල අංශ පහක් එය ඉලක්ක කරයි. ඒවා නම්, යටිතල පහසුකම් සහ බලශක්තිය, කෘෂි ව්යාපාර, සෞඛ්ය සේවා, සංචාරක කර්මාන්තය සහ අගය එකතු කළ නිෂ්පාදන යනාදියයි.
2026 මූල්ය වර්ෂයේදී, මුළු මූල්යකරණයෙන් සියයට 55 ක් (ස්වකීය අරමුදල් සහ මෙහෙයවන ලද ප්රාග්ධනය ඇතුළුව) මෙම රැකියා බහුල අංශ වෙත යොමු කර ඇති අතර, එය ශක්තිමත් පදනම් සහ වඩා හොඳ ප්රතිපත්ති පෞද්ගලික ආයෝජන, ව්යාපාරික වර්ධනය සහ රැකියා බවට පත් කිරීමට උපකාරී වී ඇත. මෙම ප්රාග්ධනය වඩාත් පහසුවෙන් ප්රවේශ විය හැකි වෙළඳපොළවලට පමණක් සීමා වී නැත. ප්රාදේශීය සහ දේශීය ආයෝජකයින් ගෝලීය ප්රාග්ධනය සමඟ එක්ව ව්යාපාර සඳහා මූල්ය සපයමින් සහ රැකියා නිර්මාණය කරමින් පහළ ආදායම් ලබන ආර්ථිකයන් වෙතද පෞද්ගලික ආයෝජන ළඟා වෙමින් පවතී.
වඩාත් පුළුල් පරාසයක ආයෝජකයින්ට සහභාගී වීමට හැකි වන පරිදි ආයෝජන පැකේජ සකස් කර ආයතනික ආයෝජකයින් වෙත බෙදා හැරීමේ (Originate-to-distribute - O2D) වැඩසටහන හරහා ලෝක බැංකු සමූහය මේ වන විටත් වැඩිදුර ප්රගතියක් අත්කර ගනිමින් සිටී. ලෝකයේ දිගුකාලීන ප්රාග්ධන සංචිත සහ සංවර්ධන වෙළඳපොළවල පවතින අවස්ථා එකිනෙකට සම්බන්ධ කිරීම මෙහි අරමුණයි.
වැඩි ප්රාග්ධනයක්, වැඩි මූලාශ්රවලින් මෙහෙයවීම සහ ඉන් වැඩි ප්රමාණයක් රැකියා සහ ආර්ථික අවස්ථා නිර්මාණය කිරීම සඳහා යෙදවීම මෙම සමස්ත ක්රියාවලියේ සරල අරමුණ වී තිබේ.
popular news
ඔබේ අදහස් එවන්න.
ඔබේ අදහස් සිංහලෙන්, ඉංග්රීසියෙන් හෝ සිංහල ශබ්ද ඉංග්රීසි අකුරෙන් ලියා එවන්න.
