සූවස් ඇළ මාර්ගයට බහාලුම් නෞකා යළි පැමිණීමෙන් අවස්ථා රැසක් - HIPG

රතු මුහුද සහ සූවස් ඇළ ඔස්සේ නැගෙනහිර–බටහිර ප්‍රධාන නාවික මාර්ගයට බහාලුම් නෞකා නැවත පැමිණීමත් සමඟ හම්බන්තොට ජාත්‍යන්තර වරායට නව ව්‍යාපාර අවස්ථා රැසක් විවෘත වනු ඇතැයි හම්බන්තොට ජාත්‍යන්තර වරාය සමූහය (HIPG) පවසයි.

සමුද්‍රීය උපදේශන ආයතනයක් වන Linerlytica පසුගිය ඔක්තෝබර් මාසයේ නිකුත් කළ පුරෝකථනයට අනුව, 2027 පළමු කාර්තුව වන විට බහාලුම් නාවික සේවා සූවස් මාර්ගයට පූර්ණ වශයෙන් යළි අවතීර්ණ වීමට ඉඩ තිබේ. එම වෙනස දැනටමත් ආරම්භ වී ඇතත් එහි වේගය, එක් එක් නාවික සමාගමේ තීරණ සහ ආරක්ෂක තත්ත්වය මත රඳා පවතී.

ප්‍රධාන නැගෙනහිර–බටහිර නාවික මාර්ගයට නාවික සැතපුම් දහයක් පමණ දුරින් හම්බන්තොට වරාය පිහිටා තිබීම මෙහිදී විශේෂ වාසියක් බව HIPG වාණිජ හා අලෙවි සාමාන්‍යාධිකාරී බින්දු රණසිංහ මහතා පැවසීය. රතු මුහුදේ පැවැති අර්බුදය හේතුවෙන් බොහෝ නෞකා අප්‍රිකාවේ සුබපැතුම් තුඩුව වටා දිගු මාර්ගයක ගමන් කළේය. නැගෙනහිර–බටහිර මාර්ගයේ නෞකා ධාරිතාවෙන් සියයට 75ක් පමණ දැනට එම මාර්ගය භාවිත කරන බවට ඇස්තමේන්තු කර තිබේ. එම නෞකා සූවස් මාර්ගයට නැවත යොමු වුවහොත් හම්බන්තොටට ආසන්නයෙන් ගමන් කරන නෞකා සංඛ්‍යාව ඉහළ යනු ඇත. එය බහාලුම් හැසිරවීමට පමණක් සීමා නොවන බවත්, නෞකා ඉන්ධන සැපයීම, ආහාර ඇතුළු අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය සැපයීම සහ වෙනත් සමුද්‍රීය සේවා සඳහාද ඉල්ලුම ඉහළ යා හැකි බවත් රණසිංහ මහතා සඳහන් කළේය.

“සූවස් මාර්ගයට වැඩි නෞකා ප්‍රමාණයක් ආපසු පැමිණීම හම්බන්තොට වරායට මෙන්ම අවට ප්‍රදේශයටත් පුළුල් ව්‍යාපාර අවස්ථාවක්. පසුගිය අර්බුදකාරී කාලය තුළ අපි අපගේ පහසුකම් සහ හැකියාවන් වැඩිදියුණු කළා. දැන් එම සූදානම දිගුකාලීන ව්‍යාපාර බවට පත්කර ගැනීම අපගේ අරමුණයි” ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය.

කොළඹ වරායේ ඇති වූ තදබදය හේතුවෙන් 2024 අප්‍රේල් මාසයේදී අතිරේක බහාලුම් හම්බන්තොටදී හැසිරවීම ආරම්භ කෙරිණි. HIPG හි පළමු MSC බහාලුම් ප්‍රතිනැව්ගත කිරීමේ සේවාව 2024 අප්‍රේල් 9 වැනිදා ආරම්භ වූ අතර, ඉන්පසුව වරාය ධාරිතාව පුළුල් කිරීම සඳහා නව බහාලුම් මෙහෙයුම් උපකරණ වෙනුවෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 149ක් ආයෝජනය කර ඇත. 2027 පළමු කාර්තුවේදී හම්බන්තොට වරායේ වාර්ෂික බහාලුම් හැසිරවීමේ ධාරිතාව TEU මිලියන දෙකක් දක්වා වැඩි කිරීමට සැලසුම් කර ඇත.

විදේශ රටවල් අතර හුවමාරු වන බහාලුම්වලට අමතරව, ශ්‍රී ලංකාවේ ආනයන හා අපනයන බහාලුම්ද හම්බන්තොට හරහා හැසිරවීමට අවශ්‍ය පහසුකම් සකස් වෙමින් පවතී. ඒ සඳහා සැලසුම් කර ඇති බහාලුම් පරීක්ෂණ මධ්‍යස්ථානයද 2027 පළමු කාර්තුවේ සිට වාසි ලබාදෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

වරායේ කර්මාන්ත කලාපය, අවට ආයෝජන මණ්ඩල කලාප සහ යෝජිත නව කර්මාන්ත ව්‍යාපෘති මගින් දේශීය ආනයන හා අපනයන භාණ්ඩ ප්‍රමාණය වැඩි කළ හැකි බව HIPG පෙන්වා දෙයි. තවත් නාවික සමාගම් සහ සේවා හම්බන්තොටට ආකර්ෂණය කරගැනීමට එවැනි දේශීය භාණ්ඩ පදනමක්ද අත්‍යවශ්‍ය බව රණසිංහ මහතා පැවසීය.

හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය ආශ්‍රිත බාධා හේතුවෙන් ගල්ෆ් වරායන් වෙත ගෙන යන භාණ්ඩ සඳහා හම්බන්තොට විකල්ප මධ්‍යස්ථානයක් ලෙසද භාවිත කර තිබේ. කලාපයේ තත්ත්වය යහපත් වුවද, හම්බන්තොට හරහා ගොඩනැගුණු සියලු සේවා වහාම වෙනස් නොවනු ඇතැයි HIPG පවසයි.

එම සේවා දිගටම පවත්වාගෙන යාම, නාවික සමාගම්වල ව්‍යාපාරික ගිවිසුම්, රක්ෂණ කොන්දේසි, ආරක්ෂක තක්සේරු සහ හම්බන්තොට හරහා ලැබෙන වාණිජ වාසි මත තීරණය වනු ඇත. අර්බුදය තුළ ගොඩනැගුණු පාරිභෝගික සබඳතා දිගුකාලීන ව්‍යාපාර බවට පත්කර ගනිමින්, බහාලුම් මෙහෙයුම්, දේශීය ආනයන–අපනයන, කර්මාන්ත, නෞකා ඉන්ධන සහ සැපයුම් සේවා එකට වර්ධනය කිරීම HIPG හි ඉදිරි සැලැස්ම වී තිබේ.